Badanie użyteczności – co to jest?
Optymalizacja doświadczeń użytkownika (UX) jest dzisiaj jednym z ważniejszych etapów pracy nad produktami cyfrowymi takimi jak aplikacje czy strony i sklepy internetowe. Jak jednak zyskać pewność, że nasz produkt będzie przyjazny i użyteczny oraz zapewni wszystkie funkcjonalności, których oczekują jego potencjalni odbiorcy? W tym celu należy skorzystać z narzędzi UX, w tym badań użyteczności na użytkownikach.
Badania użyteczności, określane także jako testy użyteczności, polegają na analizowaniu sposobu korzystania ze strony internetowej, witryny lub aplikacji przez potencjalnych użytkowników. Weryfikują one działanie produktu w realistycznych sytuacjach i pozwalają na sprawdzenie, czy poszczególne czynności są wykonywane zgodnie z oczekiwaniami. Dzięki nim możemy więc dowiedzieć się, czy dana witryna lub aplikacja jest intuicyjna i dopasowana do potrzeb odbiorców. Testy użyteczności pozwalają również zidentyfikować napotykane przez użytkowników problemy oraz znaleźć zwiększające ergonomię rozwiązania.
Dlaczego warto realizować badania użyteczności na użytkownikach?
Badania na użytkownikach to jeden z najskuteczniejszych sposobów na poprawę funkcjonalności aplikacji lub strony i wyeliminowanie najistotniejszych problemów z użytecznością. Dlaczego jednak konkretnie warto zdecydować się na wykorzystanie tej metody? Między innymi dlatego, że badania na użytkownikach pozwalają na:
- identyfikację problemów – wykrycie problemów na stronie lub w sklepie internetowym, które utrudniają lub uniemożliwiają korzystanie z rozwiązania;
- zwiększenie ergonomii użytkowania – wdrożenie poprawek na bazie przeprowadzonych badań zwiększa łatwość korzystania z danej strony czy sklepu internetowego;
- zwiększenie satysfakcji użytkowników – zmiany oparte o realne problemy i potrzeby odwiedzających pozwalają zwiększyć satysfakcję płynącą z użytkowania danego produktu;
- zwiększenie sprzedaży – optymalizacja użyteczności wpływa na poprawę doświadczenia klientów, co z kolei przekłada się na zwiększenie przychodów generowanych przez sklep internetowy;
- oszczędność pieniędzy i czasu – wykrycie błędów na etapie projektowania produktu zmniejsza czas potrzebny na późniejsze poprawki po etapie wdrożeniowym oraz zmniejsza nakłady potrzebne na wdrożenie zmian;
- zwiększenie przewagi konkurencyjnej – wynikająca z aspektu większej efektywności strony lub sklepu jak i lepszych doświadczeń użytkowników co powoduje, że użytkownicy chętniej powracają do strony.
Rodzaje badań UX na użytkownikach
W celu sprawdzenia użyteczności strony lub aplikacji i wykrycia potencjalnych problemów z UX wykorzystać można różne metody badań na użytkownikach. W zależności od specyfiki produktu i potrzeb tworzącej go firmy zdecydować możemy się między innymi na przeprowadzenie badań stacjonarnych moderowanych, badań zdalnych moderowanych lub badań zdalnych niemoderowanych. Na czym polegają poszczególne metody? Aby się tego dowiedzieć, przyjrzyjmy się z osobna każdej z nich.
Stacjonarne badanie moderowane
Stacjonarne moderowane badanie przeprowadzane jest na użytkowniku w specjalnie wyodrębnionym laboratorium, które w zależności od potrzeb wyposażone jest w salę fokusową i salę podglądową. W pomieszczeniu wraz z osobą badaną przebywa moderator nadzorujący i prowadzący. Przy badaniu uczestniczy również obserwator, który notuje uwagi użytkownika. Całość jest nagrywana w formie audiowizualnej – dotyczy to zarówno obrazu z monitora, na którym wykonywane jest badanie, jak i obrazu z kamery zewnętrznej skierowanej na użytkownika.
Badany ma za zadanie zrealizować cele typowe dla użytkownika korzystającego z testowanego aktualnie rozwiązania. W tym celu zostaje przygotowany wcześniej scenariusz zadań. W toku badania użytkownik powinien komentować oraz uzewnętrzniać swoje odczucia co do strony. Całość jest wsparta ankietą satysfakcji oceniającą ogólne odczucia badanego. W ten sposób powstaje szczegółowy raport podsumowujący stopień użyteczności rozwiązania wraz z zalecanymi poprawami poszczególnych elementów.
Zdalne badanie moderowane
W przypadku badania zdalnego moderowanego mamy do czynienia z badaniem, które jest wykonywane zdalnie ale według wcześniej określonego scenariusza. Oznacza to, że osoba badana znajduje się w domu przed własnym komputerem w przyjaznych dla siebie warunkach i wykonuje zadania w np. sklepie internetowym. Testowanie użyteczności jest zapisywane w postaci zrzutu z ekranu oraz obrazu z kamery na użytkownika.
Zdalne badanie niemoderowane
Zdalne niemoderowane badanie odbywa się poprzez instalację skryptu na danej stronie, a następnie gromadzenie niezbędnych informacji o odwiedzających ją użytkownikach. W rezultacie otrzymujemy nagrania wideo z odwiedzin użytkowników, heatmapy, clickmapy i scroll mapy podstron. Na tej podstawie oceniana jest ergonomia strony. Zaletą badania jest mniejszy koszt w porównaniu do badania moderowanego oraz krótszy czas realizacji.
Jak przeprowadzić badanie UX?
To, jak będzie wyglądał proces badania na użytkownikach, będzie zależeć od typu badania, który finalnie zechcemy wykonać. W przypadku większości badań UX możemy jednak wyodrębnić kilka wspólnych etapów, w tym przede wszystkim:
- Przygotowanie założeń oraz procedury badania.
- Rekrutacja oraz selekcja osób według wyznaczonych kryteriów, należących do grupy docelowej, na których zostanie przeprowadzone badanie (w przypadku badania moderowanego).
- Przeprowadzenie badania.
- Analiza zachowań użytkowników oraz ocena ścieżki, odczuć odnośnie strony, komentarzy i sugestii związanych ze stroną.
- Synteza danych, podsumowanie oraz ocena zbiorcza.
- Przygotowanie raportu z badania.
Jak przeprowadzić badanie UX?
Realizacja poszczególnych etapów badania użyteczności na użytkownikach bezsprzecznie wymaga posiadania odpowiednich kompetencji. Wykonanie takich badań bez niezbędnej wiedzy sprawi, że zebrane dane okażą się nieprzydatne lub co gorsza przyczynią się do wyciągnięcia błędnych wniosków. To natomiast może przynieść firmie znaczące straty i sprawić, że tworzona strona lub aplikacja zrazi do siebie klientów i sprawi, że nie będą chcieli oni do niej wracać – nawet, gdy w przyszłości poszczególne problemy zostaną wyeliminowane.
Aby uniknąć takiej sytuacji, warto więc powierzyć przeprowadzenie badań użyteczności specjalistom, którzy doskonale wiedzą, jak przygotować poszczególne procedury, jak analizować dane i jak wyciągać z nich wnioski. Takie kompetencje posiadają nasi eksperci z Ideo Force, którzy mogą zapewnić Ci wsparcie w realizacji badań UX na użytkownikach.
Jeśli chcesz więc działać na podstawie realnych i rzetelnych danych, już dziś skontaktuj się z naszymi specjalistami, którzy pomogą Ci w przetestowaniu użyteczności strony lub aplikacji.
Najczęstsze pytania
- Kiedy warto zainwestować w badania użyteczności?
Badania użyteczności pozwalają tworzyć i usprawniać już działające strony. Dlatego badania dobrze prowadzić już podczas tworzenia danego rozwiązania np. na makietach, co pozwoli zmniejszyć koszty poprawek na kolejnych etapach, jak i na gotowym produkcie, który potrzebuje poprawy.
- Jakie są metody badania użyteczności?
Badania użyteczności na użytkownikach możemy realizować za pomocą wielu różnych metod. W praktyce najczęściej stosowane są stacjonarne badania moderowane, zdalne badania moderowane i zdalne badania niemoderowane. To, który rodzaj badania sprawdzi się najlepiej, zależy od oczekiwań konkretnej firmy oraz budżetu, który chce ona przeznaczyć na ten cel.
- Ile kosztuje wykonanie badań użyteczności na użytkownikach?
Koszt badań UX na użytkownikach zależy przede wszystkim od zastosowanej metody badawczej. Przeprowadzenie stacjonarnego badania moderowanego z pewnością będzie bowiem wymagało większych nakładów finansowych niż realizacja prostszego, niemoderowanego badania zdalnego. Dodatkowo na cenę wpływać będą czynniki takie jak liczba badanych użytkowników czy zakres analizy. Jeśli chcesz więc dowiedzieć się, ile badanie UX będzie kosztować w Twoim przypadku, skontaktuj się z naszymi specjalistami, którzy przedstawią Ci indywidualną wycenę.
